Wat is de normale temperatuur van een baby?
De normale lichaamstemperatuur van een pasgeboren baby ligt tussen 36,5ºC tot 37,5ºC. Kort na de geboorte wordt de temperatuur met een thermometer gemeten door de verloskundige, kraamverzorgende of verpleegkundige. In de kraamweek doen jullie dit zelf, samen met de kraamzorg. Als de temperatuur afwijkt van de streefwaarde, krijg je adviezen.
Als de temperatuur onder de 36,5ºC is, is het advies om je kindje huid op huid bij je te nemen. Doe wel een mutsje op en sokjes aan. Meet na een uur de temperatuur opnieuw. Als deze niet is gestegen boven de 36,5ºC, bel dan de verloskundige (de eerste tien dagen) of huisarts. Als de temperatuur bij de eerste meting onder de 36ºC is, is het verstandig direct de verloskundige of huisarts te bellen.
Als de pasgeborene een temperatuur heeft van boven de 37,5ºC kan dit een teken zijn van te dikke kleding, maar ook van een infectie. Het beste kan de baby zonder mutsje en sokjes in de wieg worden gelegd. Meet na een uur nogmaals de temperatuur. Als deze niet is gedaald onder de 37,5ºC, bel dan de verloskundige (de eerste tien dagen) of huisarts. Als de temperatuur bij de eerste meting boven de 38ºC is, is het verstandig direct de verloskundige of huisarts te bellen.
Afkoeling van een baby kan een teken zijn van onderkoeling, maar ook van een infectie. Waar volwassenen vaak koorts krijgen bij een infectie, kan dit zich bij pasgeborene dus ook uiten in onderkoeling. Daarom is het belangrijk regelmatig de temperatuur van een baby te controleren.
Hoe werkt de temperatuurregulatie van een baby
Als baby’s net geboren worden, kunnen zij hun temperatuur nog niet zo goed reguleren als volwassenen. Baby’s verliezen via vier mechanismen warmte. De eerste is evaporatie, dit is de warmte die via verdamping verloren gaat. Denk hierbij aan adem die verdampt na uitblazen. Met convectie wordt warmte bedoeld die verloren gaat via luchtstromen, bijvoorbeeld als het tocht in een kamer. Ook via conductie verliezen pasgeborene warmte, er wordt dan warmte ‘afgegeven’ aan het oppervlakte wat in contact staat met de baby. De laatste is radiatie, kindjes geven warmte af door straling aan oppervlaktes die dicht bij de baby zijn. Het is vanwege de bovengenoemde warmteverliesmechanismen belangrijk om de temperatuur van een pasgeborene goed in de gaten te houden en regelmatig te meten.
Baby’s hebben in verhouding tot de rest van het lichaam een groot hoofd. Via dit grote oppervlakte verliezen zij veel warmte. Met die reden wordt na de geboorte vaak door de verloskundige een mutsje op gezet.
Is een mutsje bewezen effectief?
Er is weinig recent onderzoek gedaan naar de voor- en nadelen van het opdoen van een mutsje direct na de geboorte. Eerder onderzoek laat zien dat een stoffen mutsje geen duidelijk effect heeft op het voorkomen van onderkoeling bij gezonde à terme baby’s (geboren tussen week 37-42). Maar er worden ook geen nadelen beschreven van het opdoen van een mutsje.
Wel weten we dat pasgeborenen met een te lage temperatuur vaker problemen krijgen in de kraamweek, zoals ademhalingsproblemen, een verhoogd risico op infecties, groeiproblemen, lage bloedsuikers en een verhoogd energie- en zuurstofgebruik. Baby’s gebruiken dan veel energie om hun lichaam warm te houden, waardoor minder energie beschikbaar is voor andere belangrijke processen. Premature en te kleine baby’s lopen hierbij extra risico. Zij hebben minder onderhuids vet, waardoor ze sneller warmte verliezen. Ook beschikken zij vaak over kleinere energievoorraden en kunnen zij zelf minder goed warmte produceren.
De temperatuur in de kraamweek
In de kraamweek houdt de kraamzorg thuis de temperatuur van de baby in de gaten. Zij zal helpen om uit te leggen hoe je zo goed mogelijk kan inspelen op de temperatuurregulatie van jullie kindje. Het kan voorkomen dat zij het gebruik van een kruik om het bedje mee op te warmen adviseert. De algemene regel is: baby in bed is kruik eruit! Met deze regel worden brandwonden door kruiken voorkomen. Naast het lekken van de kruik, kan ook stralingswarmte (radiatie, zie eerder) voor brandwonden zorgen. Het kenniscentrum kraamzorg (KCKZ) adviseert de volgende manieren om de baby warm te houden bij een ondertemperatuur: huid-op-huid contact; warme kleding: (dubbele) sokjes en mutjes; en wollen dekentjes.
East of England benchmarking and thermoregulation group members. (2022). Clinical guideline: thermoregulation. https://www.eoeneonatalpccsicnetwork.nhs.uk/wp-content/uploads/2021/10/Thermoregulation-guideline-final-2022-1.pdf
Lazzeri, J., Giordano, N. A., Christ, L., Polomano, R. C., & Stringer, M. (2023). Hats Off for Full-Term Healthy Newborns: No Benefits for Thermoregulation. The Journal of perinatal & neonatal nursing, 37(4), 340–347. https://doi.org/10.1097/JPN.0000000000000758
Thermische bescherming van de pasgeborene: een praktische handleiding. (1997). In WHO (WS 420 97TH). https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/7c2cec2e-a558-4c1f-aad4-143860f6fcaf/content
Kckz. (2024, 4 december). Voorkom brandwonden bij pasgeborenen. Kenniscentrum Kraamzorg. https://www.kckz.nl/overige-berichten/voorkom-brandwonden-bij-pasgeborenen/
Kckz. (2025, 23 april). Veilige warmtezorg voor pasgeborenen: Inzichten uit de informatiebijeenkomsten. Kenniscentrum Kraamzorg. https://www.kckz.nl/overige-berichten/veilige-warmtezorg-voor-pasgeborenen-inzichten-uit-de-informatiebijeenkomsten/
