Waarom onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek is van groot belang om de verloskundige zorg te blijven verbeteren.
Onderzoek vergroot de kennis over zwangerschap en bevalling en stelt zorgverleners in staat om de zorg zo nodig aan te passen.

Zwangeren en (jonge) ouders worden steeds vaker al in een vroeg stadium betrokken bij medisch-wetenschappelijk onderzoek. Niet alleen als deelnemer aan onderzoek, maar ook om vanuit hun eigen ervaringsdeskundigheid mee te denken over onderzoek. Deze rol als onderzoekspartner noemen we cliëntparticipatie.
Een belangrijk voordeel van cliëntparticipatie is dat het onderzoek beter aansluit bij de behoeftes, vragen en problemen van cliënten.
Het kan dus zijn dat je tijdens je zwangerschap of daarna wordt gevraagd mee te denken over of mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. Uiteraard ben je nooit verplicht om aan een onderzoek mee te doen en wordt er vertrouwelijk omgegaan met je gegevens.

Hieronder vind je informatie over hoe onderzoek in de praktijk werkt en wat er bij deelname aan onderzoek komt kijken.

Hoe werkt wetenschappelijk onderzoek?

 

Van veel bestaande behandelingen is niet goed bekend of ze werkelijk helpen. Ook is vaak niet bekend hoe behandelingen die veel worden toegepast zich ten opzichte van elkaar verhouden: Hoe goed werkt de ene behandeling ten opzichte van de andere behandeling? Welke behandeling geeft de minste complicaties?

Wetenschappelijk onderzoek bij cliënten/patiënten wordt gedaan om meer kennis en inzicht te krijgen in bepaalde behandelmethoden. Binnen een onderzoek kan men bijvoorbeeld nagaan of de ene behandeling beter is dan de gangbare behandeling. Ook kan de werking van een medicijn worden onderzocht.

Nieuwe behandelingen

Soms gaat het om een nieuwe behandeling. De effectiviteit van de nieuwe behandeling wordt dan vergeleken met een of meerdere bestaande behandeling(en).
Voor dit soort onderzoeken is de medewerking van cliënten/patiënten nodig. Cliënten/Patiënten die deelnemen aan een wetenschappelijk onderzoek doen dit altijd op vrijwillige basis.

Gang van zaken

Voordat een zorgverlener/onderzoeker een wetenschappelijk onderzoek bij cliënten/patiënten kan beginnen, schrijft hij/zij een onderzoeksprotocol. In dit protocol staat precies wat hij/zij wil onderzoeken en op welke manier hij/zij dit gaat doen. Ook staat beschreven welke extra belasting de cliënt/patiënt ondervindt van het onderzoek. Het protocol moet voldoen aan allerlei wetten en speciale regelgeving voor het verrichten van onderzoek bij mensen. De kennis die de onderzoeker via het onderzoek verwerft, kan hij/zij niet op een andere wijze verkrijgen.

Medisch ethische toetsingscommissie

Wetenschappelijk onderzoek bij cliënten/patiënten kan alleen plaatsvinden als een medisch ethische commissie een positief oordeel geeft. In deze commissie zitten mensen met kennis van zaken over wetenschappelijk onderzoek bij cliënten/patiënten. Dat zijn onder andere een arts, een jurist, een verpleegkundige, een apotheker, een ethicus en een patiëntenvertegenwoordiger.

De commissie beoordeelt het wetenschappelijk onderzoek bij cliënten/patiënten dat men wil uitvoeren. Zij kijkt onder andere of:

  • het onderzoek zinvol is
  • er niet te veel risico’s en/of nadelen voor de cliënt/patiënt aan verbonden zijn
  • de cliënt/patiënt de juiste informatie ontvangt
  • de cliënt/patiënt zijn toestemming zelf uit vrije wil kan geven

Toestemming en patiënteninformatie

 

Als u gevraagd wordt om deel te nemen aan wetenschappelijk onderzoek krijgt u eerst informatie over het onderzoek. Pas dan kunt u goed beoordelen of u daadwerkelijk wilt deelnemen. U krijgt mondelinge informatie van de zorgverlener/onderzoeker en krijgt daarnaast ook schriftelijke informatie over het onderzoek uitgereikt.

In de schriftelijke patiënteninformatie staat het doel en de praktische uitvoering van het onderzoek/de behandeling beschreven. De voor- en nadelen en de risico’s van de behandeling staan benoemd en eventuele extra onderzoeken worden vermeld. De patiënteninformatie beschrijft de rechten en plichten van de cliënt/patiënt en geeft informatie over een onkostenregeling en de verzekering van het onderzoek. Tevens staat beschreven op welke wijze de bescherming van de privacy van de cliënt/patiënt wordt gewaarborgd. De naam en bereikbaarheid van de onderzoeker staan vermeld.

Als u besluit deel te nemen aan het onderzoek moet u hiervoor zelf toestemming geven. Dit doet u door een toestemmingsformulier (informed consent) te ondertekenen. Als u liever niet deelneemt, krijgt u de gewone behandeling die tot dan toe gangbaar is

U kunt zich altijd, dus ook tijdens het onderzoek, terugtrekken van deelname aan het onderzoek. De zorgverlener/onderzoeker zal dan met u overleggen hoe de behandeling wordt voortgezet.

Afronding

Als het onderzoek is afgerond, zal de zorgverlener/onderzoeker dit aan u mededelen. De onderzoeksgegevens worden tijdens het onderzoek anoniem gemaakt zodat de namen van cliënten/patiënten niet te herleiden zijn. Alle onderzoeksgegevens worden vertrouwelijk behandeld.

Publicaties

De gegevens die tijdens het onderzoek verzameld worden, gebruikt men om een rapport of artikel te schrijven. Vaak worden de resultaten in een medisch vakblad gepubliceerd zodat andere zorgverleners/onderzoekers deze nieuwe informatie kunnen gebruiken bij de zorg voor hun cliënten/patiënten.

Tot slot

Onderzoek leidt tot waardevolle en onmisbare informatie die meehelpt om de zorg te verbeteren. Mochten er op enig moment vragen zijn, aarzel dan niet om deze aan uw zorgverlener/onderzoeker te stellen.