Lopend Onderzoek

Respectvolle behandeling tijdens de bevalling?

Wat onderzoeken we?

Het onderzoek richt zich op de bevallingservaring van vrouwen en hoe zij tijdens de bevalling worden behandeld. Daarbij ligt de focus op toestemming geven voor bepaalde handelingen (informed consent) en bejegening.

Wat is informed consent?

Met informed consent wordt bedoeld dat patiënten toestemming geven voor een medische handeling, nadat ze goed en volledig geïnformeerd zijn.

Wat is het doel van het onderzoek?

Het doel van het onderzoek is het in kaart brengen hoe vaak het voorkomt dat vrouwen te maken krijgen met zorg die zij als onprettig ervaren tijdens zwangerschap en geboorte en welke factoren hier een rol in spelen. Met de resultaten hopen we meer bewustzijn te creëren over hoe belangrijk de bevallingservaring is voor vrouwen en hoe de interactie met zorgverleners hier een rol in speelt.

Waarom is dit onderzoek belangrijk?

Er zijn de laatste jaren steeds meer geluiden over respectloze en onprettige ervaringen in en rondom de geboortezorg. De actie #genoeggezwegen in 2016, waarbij vrouwen werden opgeroepen hun negatieve ervaringen te delen op social media, leverde duizenden reacties op. Dit leidde tot veel vragen van vrouwen omtrent de kwaliteit van zorg tijdens zwangerschap en geboorte en de rechten die zij hierin hebben. Tot op heden is hier niet tot nauwelijks onderzoek naar gedaan in Nederland.

Hoe ziet het onderzoek eruit?

Het onderzoek bestaat uit verschillende onderdelen. We hebben ten eerste de verhalen uit de campagne #genoeggezwegen kwalitatief geanalyseerd [pop up of link met wat dit betekent]. Dit houdt in dat we in de verhalen zijn gaan kijken welke negatieve situaties het meest werden genoemd. Als vervolg hierop hebben we een vragenlijst uitgezet onder bevallen vrouwen. De vragenlijst gaat over in hoeverre vrouwen respect tijdens de bevalling hebben ervaren. En of zij dingen hebben meegemaakt die ze als niet prettig hebben ervaren.

Door wie wordt dit onderzoek gedaan?

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Marit van der Pijl, PhD kandidaat bij Verloskundige wetenschap van het Amsterdam UMC, locatie VUmc. Zij wordt begeleid door prof. Ank de Jonge, prof. Corine Verhoeven van dezelfde afdeling, prof. Elselijn Kingma vanuit King’s College London en Dr. Martine Hollander vanuit Radboud UMC.

Wie kan er meedoen?

In het najaar van 2020 heeft de dataverzameling plaatsgevonden. Inmiddels hebben we voldoende gegevens verzameld via de vragenlijsten. De vragenlijst kan je niet meer invullen.

Hoe ver is het onderzoek nu?

Het onderzoek naar de campagne #genoeggezwegen is afgerond. Ook hebben ruim 700 vrouwen een vragenlijst ingevuld over de interactie met hun zorgverlener tijdens de bevalling. Deze gegevens zijn geanalyseerd.

Tussen oktober 2020 en december 2020 hebben meer dan 10.000 vrouwen via de vragenlijst hun bevallingservaring gedeeld. We zijn dankbaar dat zoveel vrouwen hun ervaring hebben willen delen! Onder andere Eva Jinek en de website Mamaen besteedde aandacht aan dit deel van het onderzoek. De verzamelde gegevens worden momenteel geanalyseerd.

Wat heeft het onderzoek uitgewezen?

Het eerste artikel over dit onderwerp is gepubliceerd in mei 2020. In dit artikel gaat over de #genoeggezwegen campagne. In 2016 riep de Stichting Geboortebeweging vrouwen via Facebook op om hun verhaal te doen over negatieve ervaringen met de zorg rondom de bevalling. Honderden vrouwen deelden na deze oproep hun negatieve ervaringen met de geboortezorg. Daaruit blijkt dat het gevoel van machteloosheid bij de vrouwen overheerst. Gebrek aan toestemming was het meest genoemde onderwerp. Vrouwen beschreven hoe handelingen tijdens de bevalling werden uitgevoerd zonder dat zij hierover geïnformeerd waren of om hun toestemming was gevraagd. Bijvoorbeeld bij het zetten van een knip. De vrouwen spraken hier over het verlies van controle en autonomie. Dagblad Trouw schreef een artikel over deze resultaten. Ook heeft onderzoeker Marit van der Pijl in 2020 een Engelstalige presentatiegegeven over het onderwerp voor Virtual NLBC Congres India. Daarnaast hebben de onderzoeker infographicgemaakt.

Het vragenlijstonderzoek over de interactie tussen zwangeren en hun zorgverlener laat zien dat gemiddeld gezien vrouwen hoog scoren op de interactie met zorgverleners tijdens de bevalling. Maar er zijn nog steeds veel vrouwen die geen optimale interactie ervaren, met name op het gebied van autonomie. Dit laat zien dat er ruimte is voor verbetering op het gebied van interactie tussen zorgverleners en vrouwen tijdens de bevalling. Hierover is een Engelstalig artikel geschreven. Ook hebben de onderzoekers een infographic gemaakt.

De informatie over bevallingservaringen wordt momenteel geanalyseerd. We verwachten de resultaten over ongeveer een jaar te hebben.

Met wie kun je contact opnemen voor meer informatie?

Wil je meer weten over het onderzoek? Neem dan contact op met PhD kandidaat Marit van der Pijl (MSc Gezondheidswetenschappen): m.vanderpijl@amsterdamumc.nl. 

Kijk hiernaast naar de Engelstalige presentatie Marit van der Pijl over dit onderzoek.